Thay đổi quyền nuôi con hồ sơ cần những giấy tờ gì

Tôi bị vợ cấm không cho gặp con, giờ tôi muốn làm đơn giành quyền nuôi con thì cần những giấy tờ gì vậy ạ?

Trong quan hệ gia đình, việc cha mẹ cùng quan tâm, chăm sóc và duy trì tình cảm với con có ý nghĩa quan trọng đối với sự phát triển toàn diện của trẻ. Tuy nhiên, sau khi ly hôn, không ít trường hợp người trực tiếp nuôi con có hành vi ngăn cản, gây khó khăn cho người còn lại trong việc gặp gỡ, thăm nom và chăm sóc con chung. Pháp luật hôn nhân và gia đình đã có những quy định cụ thể nhằm bảo vệ quyền thăm nom con, đồng thời xác lập căn cứ để thay đổi người trực tiếp nuôi con khi cần thiết nhằm bảo đảm lợi ích tốt nhất cho trẻ.

Theo khoản 3 Điều 82 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 quy định: “3. Sau khi ly hôn, người không trực tiếp nuôi con có quyền, nghĩa vụ thăm nom con mà không ai được cản trở.

Cha, mẹ không trực tiếp nuôi con lạm dụng việc thăm nom để cản trở hoặc gây ảnh hưởng xấu đến việc trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con thì người trực tiếp nuôi con có quyền yêu cầu Tòa án hạn chế quyền thăm nom con của người đó.”

Bên cạnh đó, khoản 2 Điều 83 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 cũng quy định: “Cha, mẹ trực tiếp nuôi con cùng các thành viên gia đình không được cản trở người không trực tiếp nuôi con trong việc thăm nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con.”

Như vậy, dù người cha không được giao quyền trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn thì vẫn có quyền gặp gỡ, thăm nom và duy trì tình cảm với con. Người mẹ không được tự ý ngăn cản hoặc hạn chế quyền này nếu không có căn cứ pháp luật.

Trường hợp người mẹ lợi dụng việc trực tiếp nuôi con để cố tình ngăn cản người cha gặp con, người cha có quyền yêu cầu cơ quan có thẩm quyền bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.

Theo Khoản 2 Điều 84 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 quy định việc thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn:

“2. Việc thay đổi người trực tiếp nuôi con được giải quyết khi có một trong các căn cứ sau đây:

a) Cha, mẹ có thỏa thuận về việc thay đổi người trực tiếp nuôi con phù hợp với lợi ích của con;

b) Người trực tiếp nuôi con không còn đủ điều kiện trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con.”

Như vậy, việc người mẹ ngăn cản người cha thăm nom con cũng không đương nhiên là căn cứ để Tòa án chuyển quyền trực tiếp nuôi con cho người cha. Tuy nhiên, đây có thể là tình tiết quan trọng để Tòa án xem xét trong quá trình giải quyết tranh chấp, đặc biệt khi hành vi ngăn cản kéo dài, ảnh hưởng đến quyền được duy trì quan hệ tình cảm với cha của trẻ hoặc phản ánh việc người trực tiếp nuôi con không bảo đảm tốt lợi ích của con.

Để có thể giành quyền trực tiếp nuôi con, người cha cần chứng minh mình có đủ điều kiện về kinh tế, thời gian, nơi ở, khả năng chăm sóc, giáo dục và có môi trường sống phù hợp để bảo đảm sự phát triển toàn diện của con.

Ngoài ra, theo khoản 3 Điều 84 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, nếu con từ đủ 07 tuổi trở lên thì Tòa án phải xem xét nguyện vọng của con khi quyết định thay đổi người trực tiếp nuôi con.

Đối với con dưới 36 tháng tuổi, cần lưu ý quy định tại khoản 3 Điều 81 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 về nguyên tắc giao con cho mẹ trực tiếp nuôi, trừ trường hợp người mẹ không đủ điều kiện hoặc cha mẹ có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con.

“3. Con dưới 36 tháng tuổi được giao cho mẹ trực tiếp nuôi, trừ trường hợp người mẹ không đủ điều kiện để trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con hoặc cha mẹ có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con.”

Trường hợp đã có bản án hoặc quyết định ly hôn có hiệu lực pháp luật và người cha muốn yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con, hồ sơ cần chuẩn bị gồm:

Thứ nhất, đơn khởi kiện yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con.

Đơn cần trình bày rõ thông tin của người khởi kiện, người bị kiện, thông tin con chung, tình trạng nuôi dưỡng hiện tại, lý do đề nghị thay đổi người trực tiếp nuôi con và yêu cầu cụ thể đối với Tòa án.

Thứ hai, giấy tờ tùy thân của người khởi kiện.

Bản sao CCCD hoặc giấy tờ tùy thân hợp pháp của người cha.

Thứ ba, giấy tờ chứng minh quan hệ cha con.

Bản sao giấy khai sinh của con hoặc tài liệu hợp pháp khác chứng minh quan hệ cha con.

Thứ tư, Giấy chứng nhận đăng ký kết hôn và bản án hoặc quyết định ly hôn đã có hiệu lực pháp luật

Đây là tài liệu thể hiện việc Tòa án đã giải quyết vấn đề hôn nhân và xác định người trực tiếp nuôi con trước đó.

Thứ năm, tài liệu chứng minh điều kiện trực tiếp nuôi con.

Người cha nên chuẩn bị các tài liệu như:

• Hợp đồng lao động, bảng lương, sao kê tài khoản hoặc giấy tờ chứng minh thu nhập ổn định;
• Giấy tờ chứng minh quyền sử dụng nhà ở, hợp đồng thuê nhà hoặc tài liệu chứng minh nơi ở ổn định;
• Tài liệu chứng minh có đủ thời gian và khả năng trực tiếp chăm sóc, đưa đón con đi học, chăm sóc sức khỏe và giáo dục con;
• Các tài liệu khác chứng minh môi trường sống và điều kiện sinh hoạt phù hợp với sự phát triển của trẻ.

Thứ sáu, tài liệu chứng minh việc bị ngăn cản thăm nom con và các căn cứ đề nghị thay đổi người nuôi con.

Theo điểm a khoản 1 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, về nguyên tắc, Tòa án nơi bị đơn cư trú hoặc làm việc có thẩm quyền giải quyết vụ án theo thủ tục sơ thẩm.

Đồng thời, theo quy định về thẩm quyền của Tòa án nhân dân khu vực tại Điều 35 và Điều 36 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 85/2025/QH15, tranh chấp về thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân khu vực có thẩm quyền.

Do đó, người cha cần xác định nơi cư trú của người mẹ và nơi con đang ở để nộp đơn đến Tòa án nhân dân khu vực.

Việc chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, chứng cứ và xác định đúng yêu cầu khởi kiện là yếu tố quan trọng để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người cha cũng như bảo đảm lợi ích tốt nhất cho con.

• • Công ty luật TNHH Đức An
  • VĂN PHÒNG GIAO DỊCH: Số 64b, phố Nguyễn Viết Xuân, phường Phương Liệt, Hà Nội
  • Giám đốc Luật sư Phạm Thị Bích Hảo
  • Liên hệ luật sư 090 220 1233 
  • Web: www.luatducan.vn
  • Youtube: Luật sư Phạm Thị Bích Hảo
  • Email: luatsubichhao@gmail.com