Điểm mới của luật sở hữu trí tuệ 2025

Ngày 10/12/2025, tại Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV đã chính thức thông qua Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi năm 2025. Luật sửa đổi này sẽ có hiệu lực thi hành từ ngày 01/4/2026, đánh dấu một bước phát triển quan trọng trong việc hoàn thiện khung pháp lý về sở hữu trí tuệ (SHTT) ở Việt Nam, đặc biệt trong bối cảnh chuyển đổi số và sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo (AI). So với các lần sửa đổi trước đây, Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi năm 2025 có nhiều điểm mới mang tính đột phá, toàn diện và thực tiễn hơn.

 Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi năm 2025 tiếp tục thể hiện tư duy đổi mới trong lập pháp, hướng tới đơn giản hóa thủ tục hành chính, thúc đẩy chuyển đổi số và bảo đảm tốt hơn quyền, lợi ích hợp pháp của các chủ thể tham gia hoạt động sở hữu công nghiệp. Một trong những nội dung đáng chú ý của Luật là việc điều chỉnh cách thức nộp đơn yêu cầu thực hiện các thủ tục liên quan đến quyền sở hữu công nghiệp và sửa đổi yêu cầu chung đối với đơn đăng ký sở hữu công nghiệp.

1. Điều chỉnh cách thức nộp đơn yêu cầu thực hiện các thủ tục liên quan đến quyền sở hữu công nghiệp

Điều 89 Luật Sở hữu trí tuệ được sửa đổi, bổ sung theo hướng mở rộng phạm vi điều chỉnh và thống nhất phương thức nộp đơn, cụ thể:

**“Điều 89. Cách thức nộp đơn yêu cầu thực hiện các thủ tục liên quan đến quyền sở hữu công nghiệp

1. Tổ chức, cá nhân Việt Nam, cá nhân nước ngoài thường trú tại Việt Nam, tổ chức, cá nhân nước ngoài có cơ sở sản xuất, kinh doanh tại Việt Nam có thể tự mình hoặc thông qua đại diện hợp pháp tại Việt Nam để nộp đơn yêu cầu thực hiện các thủ tục liên quan đến quyền sở hữu công nghiệp.
2. Cá nhân nước ngoài không thường trú tại Việt Nam, tổ chức, cá nhân nước ngoài không có cơ sở sản xuất, kinh doanh tại Việt Nam nộp đơn yêu cầu thực hiện các thủ tục liên quan đến quyền sở hữu công nghiệp thông qua đại diện hợp pháp tại Việt Nam.
3. Đơn trong các thủ tục liên quan đến quyền sở hữu công nghiệp phải được nộp dưới hình thức văn bản ở dạng giấy hoặc dạng điện tử theo hệ thống nộp đơn điện tử.”**

So với các quy định trước đây của Luật Sở hữu trí tuệ năm 2005 và các luật sửa đổi năm 2019, 2022, quy định mới tại Điều 89 đã có những điều chỉnh quan trọng.

(1) Phạm vi điều chỉnh được mở rộng, không còn giới hạn ở việc “đăng ký xác lập quyền” mà bao trùm toàn bộ “các thủ tục liên quan đến quyền sở hữu công nghiệp”, bao gồm duy trì, gia hạn, sửa đổi, chuyển nhượng, chấm dứt hiệu lực và các thủ tục hành chính khác có liên quan. Điều này phản ánh đầy đủ hơn thực tiễn quản lý và khai thác quyền sở hữu công nghiệp.

(2) Luật đã thống nhất hình thức nộp đơn bằng văn bản giấy và văn bản điện tử cho mọi thủ tục, qua đó tạo cơ sở pháp lý rõ ràng cho việc triển khai hệ thống nộp đơn điện tử, góp phần giảm chi phí, thời gian và nâng cao hiệu quả giải quyết thủ tục hành chính trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ. Đây là bước tiến quan trọng, phù hợp với xu hướng chuyển đổi số trong hoạt động quản lý nhà nước và thông lệ quốc tế.

2. Sửa đổi yêu cầu chung đối với đơn đăng ký sở hữu công nghiệp

Bên cạnh việc điều chỉnh cách thức nộp đơn, Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi năm 2025 cũng đã sửa đổi căn bản Điều 100 về yêu cầu chung đối với đơn đăng ký sở hữu công nghiệp.

Theo quy định cũ của Luật năm 2005, Điều 100 liệt kê một cách chi tiết và cụ thể các thành phần hồ sơ phải có trong đơn đăng ký sở hữu công nghiệp, bao gồm: tờ khai, tài liệu kỹ thuật thể hiện đối tượng bảo hộ, giấy ủy quyền, tài liệu chứng minh quyền đăng ký, tài liệu chứng minh quyền ưu tiên, tài liệu về nguồn gen, chứng từ nộp phí, lệ phí và các tài liệu khác có liên quan. 

Trong khi đó, quy định mới tại Điều 100 Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi năm 2025 đã chuyển sang cách tiếp cận linh hoạt hơn khi chỉ xác lập nguyên tắc chung: “Đơn đăng ký sở hữu công nghiệp bao gồm các tài liệu về đối tượng yêu cầu bảo hộ và các tài liệu khác liên quan.”

Một điểm mới đáng chú ý khác là Luật đã đặt ra nguyên tắc chung về phạm vi của một đơn đăng ký ngay tại Điều 100, theo đó: “Mỗi đơn đăng ký sở hữu công nghiệp chỉ được yêu cầu cấp một văn bằng bảo hộ cho một đối tượng sở hữu công nghiệp duy nhất.”

Quy định này góp phần nâng cao tính minh bạch, rõ ràng của đơn đăng ký, hạn chế việc gộp nhiều đối tượng không thống nhất trong cùng một đơn, qua đó giảm thiểu tranh chấp và thuận lợi cho quá trình thẩm định.

Ngoài ra, Luật cũng nhấn mạnh trách nhiệm của người nộp đơn đối với thông tin khai trong đơn đăng ký. 

Công ty luật TNHH Đức An

VĂN PHÒNG GIAO DỊCH: Số 64b, phố Nguyễn Viết Xuân, phường Phương Liệt, Hà Nội

Liên hệ luật sư 090 220 1233 

Web: www.luatducan.vn

Youtube: Luật sư Phạm Thị Bích Hảo

Email: luatsubichhao@gmail.com